Taşyünü sistemlerinin doğru çalışabilmesi için "nem" kavramının çok iyi yönetilmesi gerekir. Taşyünü ıslanmayı sevmez ancak buharın (nemi) içinden geçmesine izin verir (nefes alır). Fakat bu geçiş sırasında doğru katmanlar oluşturulmazsa sistemde terleme yaşanır. İşte burada Buhar Kesici ve Buhar Dengeleyici örtüler devreye girer.
Buhar Kesici (Vapor Barrier) Nedir?
Buhar kesici, genellikle polietilen veya alüminyum folyo yapısında olan ve su buharının geçişini tamamen (%100'e yakın) engelleyen örtülerdir. Daima Yalıtımın Sıcak Tarafına (bina içine, ısınan mekana bakan yöne) yerleştirilir. Amacı, içerideki nemli havanın taşyününün içine girip orada soğukla karşılaşıp yoğuşmasını (suya dönüşmesini) baştan engellemektir.
Buhar Dengeleyici (Nefes Alan Su Yalıtım Örtüsü) Nedir?
Bu örtüler ise su buharını dışarı atabilen ama dışarıdan gelen yağmur suyunu içeri almayan teknolojik membranlardır (Gore-Tex kumaşı gibi). Daima Yalıtımın Soğuk Tarafına (dış cepheye, çatı kiremitinin altına) serilir. Amacı, eğer taşyününe bir şekilde nem ulaştıysa bunun dışarı atılmasını sağlamak ve aynı zamanda dışarıdan gelecek sızıntı sularına karşı taşyününü korumaktır.
Doğru Katman Dizilimi
Kusursuz bir çatı/ahşap duvar yalıtımı şu dizilimle olmalıdır: İç Mekan Kaplaması (Alçıpan) -> Buhar Kesici Örtü -> TAŞYÜNÜ -> Buhar Dengeleyici Örtü -> Dış Cephe/Çatı Kaplaması.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.