Endüstriyel üretimde fırınlar, işletmelerin en büyük enerji tüketen noktalarıdır. Bir sanayi fırınındaki ısı kayıplarını minimuma indirmek, üretim maliyetlerini doğrudan ve dramatik bir şekilde düşürür. Bu yalıtımı sağlamanın en güvenli yolu ise Sanayi Tipi Taşyünü kullanmaktır.
Standart Taşyününden Farkı Nedir?
Binalarda kullanılan taşyünlerinde levhanın formunu koruması için organik bağlayıcı reçineler kullanılır. Ancak bu reçineler 250°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda buharlaşır (yanar). Sanayi fırınlarında sıcaklık 500°C ile 700°C arasına çıkabildiği için, bu alanlarda bağlayıcısız veya çok özel yüksek sıcaklık dayanımlı bağlayıcılara sahip Sanayi Levhaları ve Rabitz Telli Şilteler kullanılır.
Rabitz Telli Şilte Kullanımı
Özellikle silindirik formlu fırınların ve geniş çaplı baca sistemlerinin etrafı, galvanizli çelik tel örgü ile dikilmiş (rabitz telli) taşyünü şiltelerle sarılır. Tel örgü, malzemenin yüksek sıcaklıkta bile fırın gövdesinden ayrılmamasını ve çelik çemberlerle sıkıca tutturulabilmesini sağlar.
Tasarruf Beklentisi
İzolasyonsuz veya yalıtımı eskimiş bir seramik kurutma fırınında doğru taşyünü izolasyon yapıldığında, yüzey sıcaklıkları 100°C'lerden 35-40°C seviyelerine (oda sıcaklığına yakın) düşürülebilir. Bu, doğalgaz tüketiminde %30 ila %40 net tasarruf anlamına gelir ve yatırım maliyeti çoğu zaman 6 aydan daha kısa sürede kendini amorti eder.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.