Sanayi tesisleri, kimya fabrikaları, lojistik depolar ve üretim haneler, içlerinde yüksek miktarda yanıcı/parlayıcı madde, elektrik tesisatı ve tehlikeli üretim hatları barındırır. Bu devasa yapılarda çıkabilecek ufacık bir yangın bile saniyeler içinde felakete dönüşebilir. Bu nedenle endüstriyel yapılarda yalıtım yapılırken bir numaralı kural "Yangın Güvenliği"dir. İşte Sanayi Yapılarında Taşyünü Seçiminin hayat kurtaran detayları.
Endüstriyel Yangınların Acı Bilançosu
Geçmişte ülkemizde ve dünyada yaşanan fabrika yangınlarına bakıldığında, alevlerin büyümesine ve kontrol altına alınamamasına sebep olan en büyük etkenin, sandviç panel içlerinde (çatı veya cephelerde) kullanılan poliüretan (PUR/PIR) veya EPS gibi plastik bazlı yalıtım köpükleri olduğu görülmektedir. Bu köpükler yandığında damlama yapar ve zehirli (siyanür türevi) gazlar çıkartarak işçilerin dumandan zehirlenmesine, itfaiyenin müdahale edememesine neden olur.
Sanayide Neden Sadece Taşyünü Kullanılmalıdır?
1. 1000°C'ye Varan Yanmazlık (A1 Sınıfı)
Taşyünü, volkanik kayaların eritilmesiyle elde edildiği için zaten "taştır". Taşı yakamazsınız. Endüstriyel bir fırın patlamasında, elektrik kontağında veya kimyasal yangında taşyünü alev almaz. 1000 dereceye kadar formunu korur.
2. Yangın Koridoru ve Bölmelendirme (Compartmentation)
Fabrikalarda yangın çıksa bile asıl amaç, o yangını çıktığı bölgeyle (örneğin sadece depo bölümüyle) sınırlı tutmaktır. Taşyünü dolgulu sandviç paneller veya taşyünü giydirilmiş duvarlar, alevlerin yandaki ofis, üretim veya tehlikeli madde bölgesine sıçramasını 30 ile 120 dakika arasında geciktirir (EI30, EI120 standartları). Bu süre, fabrikanın tahliyesi ve itfaiyenin yangını söndürmesi için altın değerindedir.
3. Zehirli Gaz Salınımı Yoktur
Yangınlarda can kayıplarının %80'i yanarak değil, zehirli duman solumaktan gerçekleşir. Taşyünü yandığında (daha doğrusu yoğun ateşe maruz kaldığında) etrafa zehirli siyah duman veya asidik gazlar yaymaz. Güvenli tahliye koridorlarının dumansız kalmasını sağlar.
Sanayi Çatılarında Taşyünü Paneller
Özellikle güneş paneli (GES) kurulan fabrika çatılarında taşyünü dolgulu sandviç panel kullanılması artık sigorta şirketleri tarafından zorunlu tutulmaya başlanmıştır. Güneş panellerinin inverterlerinde veya kablolarında oluşabilecek bir elektrik arkı, çatının altındaki yalıtım malzemesi poliüretan ise saniyeler içinde fabrikanın çatısını komple kül edebilir. Taşyünü çatı panelleri bu tür GES yangınlarını çıktığı noktada hapseder.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Sigorta şirketleri taşyünü kullanılan fabrikalara indirim yapıyor mu?
Evet, birçok global ve yerel sigorta şirketi (FM Global standartları vb.), risk analizi yaparken fabrikanın dış cephe ve çatı yalıtımında A1 Sınıfı yanmaz malzeme (Taşyünü) kullanıldığını tespit ederse, yangın sigorta poliçe primlerinde çok ciddi indirimler yapmaktadır. Poliçe tasarrufu, malzemenin ilk yatırım maliyetini kısa sürede amorti eder.
Taşyünü dolgulu çatı panelleri poliüretana göre çok mu ağır?
Evet, poliüretan panellere kıyasla m2 başına daha ağırdır. Bu nedenle mevcut bir fabrikanın çatısını taşyünü ile yenilerken, çatının çelik konstrüksiyonunun (aşık aralıklarının) bu ekstra yükü (kar yükü ile birlikte) taşıyıp taşıyamayacağı bir statik mühendisi tarafından kontrol edilmelidir.
Sıcak veya soğuk hat izolasyonlarında kullanılır mı?
Endüstriyel fırınların, buhar kazanlarının ve çok yüksek sıcaklıktan geçen boru hatlarının etrafına özel olarak üretilmiş "sanayi taşyünü şilteleri" sarılır. Bu işlem hem enerji kaybını önler hem de işçilerin temas anında yanmasını engeller.