Tüketiciler yapı marketlerden fiyat alırken, aynı metrekaredeki iki farklı taşyünü ürünü arasında ciddi fiyat farkları görebilir. Taşyünü fiyatlarını sadece marka algısı değil, fiziksel ve üretimsel maliyetler belirler.
1. Dansite (Yoğunluk) Farkı
Fiyatı belirleyen en büyük etken dansitedir (kg/m³). 1 m³ hacimde 40 kg bazalt içeren bir ara bölme levhası ile, aynı hacimde 150 kg bazalt içeren (çok daha sıkı ve sert) bir dış cephe mantolama levhasının fiyatı doğal olarak çok farklıdır. Ağırlık arttıkça hammadde kullanımı artar, fiyat yükselir.
2. Kalınlık
Isı yalıtım yönetmelikleri gereği levha kalınlığı arttıkça fiyat doğrudan artar. 5 cm'lik bir levha ile 10 cm'lik bir levhanın m² birim fiyatları farklıdır.
3. Yüzey Kaplamaları (Folyolar)
Çıplak bir taşyünü ile, bir yüzü alüminyum folyo (buhar kesici için) veya siyah cam tülü (akustik veya havalandırma için) kaplı özel üretim taşyünleri arasında kaplama maliyetinden kaynaklı fiyat farkları bulunur.
4. Enerji Maliyetleri
Kayaları 1500°C'de eritmek devasa bir doğalgaz ve elektrik tüketimi gerektirir. Bu nedenle küresel enerji piyasasındaki dalgalanmalar, taşyünü fiyatlarına (petrol türevi straforlara kıyasla farklı bir dinamikle) doğrudan yansır.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.