Dış cephe mantolamasında en çok korkulan sorunlardan biri sıvanın çatlaması veya dökülmesidir. Özellikle EPS gibi rijit (sert) köpüklere alışkın olan ustalar, daha lifli ve esnek bir yapıya sahip olan Taşyünü üzerine sıva yaparken farklı teknikler kullanmalıdır.
İlk Kat: Astar (Sıyırma) Çekimi
Taşyünü üzerine doğrudan kalın bir ısı yalıtım sıvası vurulmamalıdır. Taşyününün yüzeyi hafif tozludur. Sıvanın yüzeye tam tutunabilmesi için, sıva harcı mala ile yüzeye çok ince bir tabaka halinde (sıyırma yöntemiyle) yedirilmelidir. Bu işlem, liflerin arasındaki boşlukları doldurur ve asıl sıva katı için mükemmel bir tutunma yüzeyi (astar) oluşturur.
File Uygulaması ve Bindirme Payı
Sıyırma katı hafifçe kuruduktan sonra, 1. kat ısı yalıtım sıvası (yaklaşık 2-3 mm) çekilir ve hemen ardından Alkali Dayanımlı Cam Elyaf Donatı Filesi (min. 160 gr/m²) bu taze sıvanın içine gömülür. Fileler kesinlikle uç uca getirilmemeli, en az 10 cm birbirinin üzerine bindirilmelidir. Aksi takdirde ek yerlerinde dikey çatlaklar oluşur.
İkinci Kat Sıva ve Kuruma Süresi
File gömüldükten sonra yüzey pürüzlerini kapatmak için ince bir katman (2. kat sıva) daha çekilir. Taşyünü nefes alan bir malzeme olduğu için, havadaki neme ve sıcaklığa bağlı olarak sıvanın kuruması (prizini alması) beklenmelidir. Tam kurumayan sıvanın üzerine dekoratif kaplama yapılmamalıdır.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.