Yalıtım malzemesi seçerken performans kadar sağlık ve çevre dostu olması da önemlidir. Taşyünü hakkında halk arasında "kanserojen olduğu" veya "asbest içerdiği" gibi bazı yanlış inanışlar bulunmaktadır. Peki bilimsel gerçekler nelerdir?
Taşyünü Asbest İçerir Mi?
Hayır. Taşyünü asbest (amyant) içermez. Taşyünü, tamamen doğada bulunan bazalt ve diyabaz taşlarının eritilmesiyle elde edilir. Asbest lifleri akciğerlerde kalıcı hasar bırakırken, taşyünü lifleri biyolojik olarak çözünebilir (biosoluble) yapıdadır.
Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) Raporu
Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) bağlı IARC, 2001 yılında yayınladığı raporda mineral yünleri (taşyünü ve camyünü) "Grup 3: İnsanlar için kanserojen olarak sınıflandırılamayan maddeler" kategorisine almıştır. Çay, kafein ve florür gibi günlük hayatta tükettiğimiz birçok madde de bu gruptadır. Yani taşyününün kanser yaptığına dair bilimsel bir kanıt yoktur.
Uygulama Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Taşyünü kesilirken veya uygulanırken ortaya çıkan tozlar ve lifler ciltte geçici kaşıntıya (mekanik tahriş) sebep olabilir. Ancak bu alerjik veya kalıcı bir durum değildir.
Uygulama yapan ustaların şu önlemleri alması tavsiye edilir:
- Toz maskesi (N95 veya FFP2) kullanmak.
- Uzun kollu iş kıyafetleri ve eldiven giymek.
- Gözlük takmak.
- Uygulama sonrası cildi soğuk su ile (gözenekleri açmamak için) durulamak.
Sonuç olarak taşyünü, duvarların içine veya cepheye kaplandıktan sonra ev halkı için hiçbir risk taşımaz, tamamen güvenli ve ekolojik bir malzemedir.
Taşyünü Teknik Performans Değerleri
Taşyünü levhaların seçiminde belirleyici olan temel fiziksel parametreler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| Özellik | 150 Dansite Dış Cephe | 50 Dansite Ara Bölme | 40 Dansite Çatı Şiltesi |
|---|---|---|---|
| Yoğunluk | 150 kg/m³ | 50 kg/m³ | 40 kg/m³ |
| Basma Dayanımı | ≥ 40 kPa | Yüksüz Bölme | Yüksüz Çatı Arası |
| Yangın Sınıfı | A1 Hiç Yanmaz | A1 Hiç Yanmaz | A1 (Folyolu B-s1,d0) |
| Isı İletkenliği (λ) | 0.035 W/mK | 0.035 W/mK | 0.039 W/mK |
Şantiye Uygulamasında Dikkat Edilecek Hususlar
Uygulamada yapılan en büyük hatalardan biri, basma mukavemeti gerektiren dış cephe mantolamasında düşük dansiteli (50-70 dansite) hafif ara bölme levhalarının kullanılmasıdır. Bu durum cephede sıva çatlaklarına ve rüzgar emişi altında levhaların yerinden kopmasına neden olur. Dış cephe için mutlaka 120 veya 150 dansite ürünler tercih edilmelidir.
TS 825 Standartları ve Amortisman Süresi
Türkiye İklim Bölgelerine göre yürürlükte olan TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları standardı uyarınca, dış cephede kullanılacak taşyünü kalınlığı bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5 cm ile 10 cm arasında hesaplanır. Doğru kalınlıkta uygulanan A1 sınıfı taşyünü mantolama sistemi, kışın ısıtma ve yazın soğutma enerjisi tüketimini %50'ye varan oranda düşürür. Sağlanan yakıt ve elektrik tasarrufu sayesinde yapılan yalıtım yatırımı ortalama 2 ila 3 yıl içinde kendi maliyetini amorti eder.